Kolumna Zygmunta III Wazy to pomnik króla Zygmunta III umieszczony przed Zamkiem Królewskim na Placu Zamkowym w Warszawie. Autorem koncepcji byli Augustyn Locci i Constantino Tencalli, a posąg dłuta Clemente Molli odlany został w brązie przez Daniela Tyma. Pomnik pełnił funkcję uprzywilejowania dynastii Wazów i umieszczono go blisko Bramy Krakowskiej, w ówczesnym ważnym węźle komunikacyjnym miasta.
Gdzie stoi Kolumna Zygmunta III Wazy?
Kolumna znajduje się na Placu Zamkowym w Warszawie, przed Bramą Krakowską i przy wylocie Krakowskiego Przedmieścia. Lokalizacja miała znaczenie polityczne — pomnik ustawiono w bezpośrednim sąsiedztwie głównego ciągu komunikacyjnego ówczesnej stolicy.
Jaka jest historia Kolumny?
Pomnik odsłonięto 24 listopada 1644 roku; fundatorem był król Władysław IV Waza. Trzon wykonano z jednego bloku zlepieńca pochodzącego z kamieniołomu w Czerwonej Górze, materiał ten z czasem zaczął być nazywany „Zygmuntówką”.
Kolumna przetrwała uszkodzenia podczas wojen w XVII i XVIII wieku i wielokrotnie przechodziła renowacje. W XIX wieku zastąpiono oryginalny trzon zlepieńcowy trzonem granitowym podczas rekonstrukcji kierowanej przez Edwarda Cichockiego. W 1965 roku monument wpisano do rejestru zabytków.
Co przedstawia kolumna i jakie są jej elementy?
Na szczycie kolumny stoi posąg króla przedstawiony w zbroi i płaszczu koronacyjnym; trzyma szablę w prawej dłoni, lewą podtrzymuje krzyż łaciński. Figura ma 275 cm wysokości. Cokół ozdobiono czterema brązowymi tablicami z inskrypcjami łacińskimi oraz spiżowymi orłami.
Jak przebiegała zniszczenia i powojenna odbudowa?
Pomnik został zniszczony przez Niemców we wrześniu 1944 roku podczas powstania warszawskiego. Posąg upadł, ale nie uległ poważnym uszkodzeniom — utracono jednak kilka elementów odlewu i tablic z cokołu. Uszkodzoną rzeźbę przewieziono do kościoła św. Anny, a następnie wystawiono na ekspozycji "Warszawa oskarża".
Odbudowę rozpoczęły organizacje pracownicze i powołany Komitet Odbudowy; projekt wykonał Stanisław Żaryn. Braki w odlewach uzupełniła firma Braci Łopieńskich według projektu Józefa Gazego. Nowy trzon wykonano z granitu strzegomskiego i przywieziono do Warszawy w 1948 roku. Posąg ustawiono ponownie 12 lipca 1949, a oficjalne odsłonięcie nastąpiło 22 lipca 1949.
Jakie ciekawostki wiążą się z Kolumną Zygmunta?
Juliusz Słowacki opisał kolumnę w wierszu "Uspokojenie". Przyjmuje się przesąd dotyczący szabli króla — według tradycji opuszczenie szabli miało zwiastować niebezpieczeństwo dla miasta, a uniesienie jej — zmianę losu na lepsze. Dwa pierwsze trzony oryginalnej kolumny eksponowane są dziś przy Zamku Królewskim po stronie Trasy W-Z.
Pomnik ma 22 m wysokości.
Informacje praktyczne
- Adres: Plac Zamkowy, 00-001 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (18 182 opinie)
