środa, 2 września Imieniny: Stefan, Julian, Dionizy
Warszawa
Teraz środa, 2 września 2026
Muzeum Warszawy
Fot. Adrian Grycuk · „Pomnik Syreny i strona Dekerta Rynek Starego Miasta w Warszawie 2020” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Przewodnik

Muzeum Warszawy — historia i zbiory

Kinga Czarnecka • 4 min czytania

Muzeum Warszawy gromadzi i prezentuje zabytki związane z dziejami stolicy. Siedziba mieści się w jedenastu połączonych kamienicach staromiejskich, osiem od strony Dekerta i trzy przy ul. Nowomiejskiej.

Muzeum Warszawy to instytucja poświęcona historii miasta, mieszcząca zbiory archeologiczne, artystyczne i ikonograficzne. Główna siedziba zajmuje zespół zabytkowych kamienic na Rynku Starego Miasta oraz budynki przy ul. Nowomiejskiej.

Historia

Placówka powstała w 1936 jako oddział Muzeum Narodowego pod nazwą Muzeum Dawnej Warszawy. Początkowo działała w trzech kamienicach zakupionych przez magistrat. W 1937 kustoszem został Antoni Wieczorkiewicz; w 1941 aresztowali go niemieccy okupanci, a w 1942 zmarł w Auschwitz-Birkenau.

W czasie powstania warszawskiego w 1944 siedziba muzeum i znaczna część zbiorów uległy zniszczeniu. Po wojnie Zarząd Miejski reaktywował placówkę w 1948 pod nazwą Muzeum Historyczne m.st. Warszawy. Kamienice przeznaczone na siedzibę odbudowano w latach 1948–1954 w ramach rekonstrukcji Starego Miasta.

Muzeum otwarto ponownie 17 stycznia 1955; pierwsza stała ekspozycja nosiła tytuł "Dzieje Warszawy od X wieku do czasów obecnych". W kolejnych dekadach zbiór systematycznie rósł, a placówka zmieniała nazwę na Muzeum Warszawy w kwietniu 2014.

Zabytki odkryte podczas renowacji piwnic

W latach 2010–2012 przeprowadzono remont piwnic pod ośmioma kamienicami po stronie Dekerta, obejmujący 1142 m². Podczas wykopalisk archeologicznych odnaleziono skarb 1211 monet datowanych od pierwszej połowy XVII wieku do początku XVIII wieku; najmłodszymi monetami były dwugrosze Augusta II z 1707 roku. Badania odsłoniły też studnię z drugiej połowy XVII wieku.

Wyremontowane piwnice udostępniono zwiedzającym podczas Nocy Muzeów w maju 2012. Obiekt stanowi obecnie jeden z pięciu elementów Szlaku Kulturalnych Piwnic Starego Miasta.

Zbiory i wystawy

Muzeum gromadzi kolekcje z zakresu archeologii, malarstwa, grafiki, ikonografii, rzeźby, rzemiosła artystycznego, numizmatyki i rysunków architektonicznych. Zbiory liczą około 300 tys. eksponatów i są przechowywane m.in. w magazynach w Pałacu Kultury i Nauki, w magazynach Muzeum Warszawskiej Pragi oraz w Pruszkowie.

W 2017 placówka udostępniła zmodernizowaną siedzibę i nową wystawę główną "Rzeczy warszawskie". W 2018 otwarto kompletną ekspozycję stałą, która składa się z 21 gabinetów i prezentuje 7352 obiekty. W zbiorach znajdują się także dwie unikalne kolekcje kolorowych fotografii z powstania warszawskiego autorstwa Ewy Faryaszewskiej i Gerharda Wiechmanna.

Działalność i oddziały

Muzeum prowadzi działalność wystawienniczą i edukacyjną. Wydawnictwa placówki obejmują serię "Biblioteka Warszawska", uhonorowaną Nagrodą Klio w 2010, oraz liczne publikacje poświęcone zbiorom i historii miasta. Muzeum organizuje lekcje i konkursy dla szkół, wykłady w Centrum Interpretacji Zabytku, projekcje filmowe, spacery tematyczne oraz konferencje naukowe.

Instytucja uczestniczy w miejskich wydarzeniach takich jak Noc Muzeów czy Festiwal Nauki i współprodukuje filmy dokumentalne o Warszawie. Muzeum Warszawy ma dziewięć oddziałów. W sezonie letnim czynna bywa stała wystawa w Barbakanie poświęcona Staremu Miastu i murom obronnym.

Kierownictwo muzeum

Lista dyrektorów placówki obejmuje m.in. Adama Słomczyńskiego (1948–1950) oraz Janusza Durko (1951–31 grudnia 2003). Kolejni dyrektorzy to Joanna Bojarska-Syrek (2004–2012), Ewa Nekanda-Trepka (2012–2020), Karolina Ziębińska-Lewandowska (od 1 stycznia 2021 do grudnia 2025) i Katarzyna Wagner (od 1 stycznia 2026).

W 2022 muzeum przejęło Izbę Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy oraz wyposażenie pracowni Karola Tchorka przekazane wcześniej miastu.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Jakie muzea w Warszawie warto zobaczyć?
Przedstawione informacje koncentrują się na Muzeum Warszawy jako instytucji poświęconej historii miasta. Wśród innych instytucji wymienione jest Muzeum Narodowe, z którym Muzeum Warszawy historycznie związane było jako oddział w 1936 roku.
Ile czasu zajmuje zwiedzanie Muzeum Warszawy?
W dostarczonych faktach nie ma podanej informacji o typowym czasie zwiedzania. Wiadomo natomiast, że stała wystawa "Rzeczy warszawskie" składa się z 21 gabinetów i prezentuje 7352 obiekty.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Kinga Czarnecka

Nazywam się Kinga Czarnecka i w redakcji bujnawarszawa.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Opisuję miejsca warte odwiedzenia w Warszawie i okolicy — zabytki, muzea, szlaki i punkty, obok których mieszkańcy przechodzą codziennie.

Czytaj również