Państwowe Muzeum Archeologiczne (PMA) w Warszawie gromadzi i bada zabytki prehistoryczne oraz popularyzuje archeologię. Instytucja otrzymała rangę państwowego zakładu naukowo-badawczego w 1928 i ma korzenie w Państwowym Gronie Konserwatorów Zabytków Przedhistorycznych z 1920 roku.
Jak powstało muzeum?
Muzeum utworzono na podstawie Reskryptu Organizacyjnego wystawionego w 1923 roku, a następnie potwierdzono jego statut rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej w 1928 roku. Statut określił zadania PMA: badania prahistorii ziem polskich, gromadzenie zbiorów, ich konserwację i udostępnianie oraz popularyzację prahistorii.
Organizatorem kolekcji był Roman Jakimowicz. Do 1938 roku w zespole naukowym pracowało sześciu badaczy, między innymi Stefan Krukowski i Konrad Jażdżewski. W okresie międzywojennym muzeum przyjęło do zbiorów eksponaty z kilku prywatnych kolekcji oraz z Muzeum Przemysłu i Rolnictwa; większość zbiorów pochodziła z badań terenowych.
Co się zmieniło po II wojnie światowej?
Po 1945 roku do zbiorów dołączyły eksponaty z Muzeum Archeologicznego Warszawskiego Towarzystwa Naukowego oraz materiały z wykopalisk w Biskupinie. W styczniu 1956 Muzeum w Biskupinie zostało oddziałem PMA, co wzmocniło związek placówki z badaniami terenowymi.
W 1958 roku siedzibą PMA został Arsenał Królewski przy ulicy Długiej. Na potrzeby magazynowe muzeum przejęło w 1964 roku zespół dworsko-pałacowy w Rybnie koło Sochaczewa; z czasem ośrodek w Rybnie rozwinął także funkcje studyjne i magazynowe.
Czy muzeum jest w remoncie?
W ramach programu modernizacji skrzydeł północnego i wschodniego Arsenału od 2018 roku wszystkie wystawy, zajęcia edukacyjne oraz działalność Biblioteki Naukowej zostały zawieszone. Prace modernizacyjne zaplanowano na lata 2019–2025. Równolegle trwają prace nad projektem nowej wystawy stałej.
Czym zajmuje się PMA?
Państwowe Muzeum Archeologiczne prowadzi wykopaliska w różnych częściach Polski, opracowuje oraz publikuje wyniki badań własnych i innych instytucji archeologicznych. Muzeum wydaje periodyki naukowe — Wiadomości Archeologiczne od 1929 roku oraz „Materiały Starożytne i Wczesnośredniowieczne” od 1951 roku.
PMA prowadzi działalność popularyzatorską: lekcje muzealne, projekcje filmowe oraz pokazy tzw. archeologii żywej, czyli demonstracje dawnych technik i obróbki surowca. Od 1995 roku PMA razem z Uniwersytetem Warszawskim organizuje festyny archeologiczne w Biskupinie.
Jakie są główne działy muzeum?
Muzeum pracuje w specjalistycznych działach i pracowniach, które zajmują się badaniami, dokumentacją, konserwacją oraz popularyzacją. Główne jednostki organizacyjne to:
- Dział Epoki Paleolitu i Mezolitu – kierownik: mgr Elżbieta Ciepielewska
- Dział Epoki Neolitu – kierownik: mgr Sławomir Sałaciński
- Dział Epoki Brązu i Wczesnej Epoki Żelaza – kierownik: dr Bartłomiej Kaczyński
- Dział Epoki Żelaza – kierownik: dr hab. Jacek Andrzejowski
- Dział Archeologii Bałtów – kierownik: dr hab. Anna Bitner-Wróblewska
- Dział Wczesnego Średniowiecza i Archeologii Czasów Nowożytnych – kierownik: mgr Andrzej Piotrowski
- Gabinet Numizmatyczny – kierownik: mgr Maciej Widawski
- Pracownia Antropologiczna – kierownik: dr Łukasz Maurycy Stanaszek
- Pracownia Archeologicznych Badań Ratowniczych – kierownik: mgr Witold Migal
- Zespół Zarządzania Informacją Muzealną (Główny Inwentaryzator) – kierownik: mgr Agnieszka Jaskanis
- Pracownia Dokumentacji Naukowej – kierownik: mgr Krystyna Piotrowska
- Pracownia Dokumentacji Wizualnej Muzealiów – kierownik: mgr Lidia Kobylińska
- Dział Konserwacji Muzealiów – kierownik: Główny Konserwator PMA dr Aleksandra Rowińska
- Biblioteka Naukowa – kierownik: mgr Ewa Talarek
- Dział Wydawnictw – kierownik: mgr Kaja Jaroszewska
- Dział Wystaw i Popularyzacji – kierownik: mgr Roman Chojnowski
- Stanowisko ds. Promocji – kierownik: mgr Małgorzata Ściborowska
- Ośrodek Magazynowo-Studyjny w Rybnie – kierownik: mgr Adam Kulesza
Trwają prace koncepcyjne nad nową wystawą stałą, która ma zostać pokazana po zakończeniu modernizacji Arsenału.
Informacje praktyczne
- Adres: Arsenał, Długa 52, 00-241 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: nd 11:30–19:00, wt–śr, pt 9:00–16:00, cz 10:00–18:00, sob 10:30–18:00
- Telefon: +48225044800
- Strona internetowa: pma.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,1 (386 opinii)
