Park Stefana Żeromskiego leży w warszawskim Żoliborzu, w rejonie ulic Mickiewicza, Krasińskiego, Czarnieckiego i Mierosławskiego. Kompozycja parku wykorzystuje wały i fosy dawnych fortyfikacji, a główne wejście umieszczono od strony placu Wilsona; inne wejścia prowadzą od ulic Krasińskiego i Mierosławskiego.
Jak powstał park?
Park założono w latach 1925–1932 (w innych źródłach podawane są lata 1930–1932) z inicjatywy Towarzystwa Przyjaciół Żoliborza. Przy urządzaniu terenu zatrudniono około 600 bezrobotnych, a na ten cel przekazano środki z budżetu państwa. Pozostałe wydatki, w tym budowę ogrodzenia, pokryło Towarzystwo Przyjaciół Żoliborza ze składek członków.
Projekt parku przygotowali Leon Danielewicz i Stanisław Zadora-Życieński. Na skwerze przy głównym wejściu od placu Wilsona ustawiono fontannę z rzeźbą "Dziewczyna z dzbanem" dłuta Henryka Kuny, którą mieszkańcy nazywają Aliną. Park uroczyście otwarto 23 czerwca 1932 roku.
Co widać i jakie są upamiętnienia?
W parku zachowano elementy pierwotnej kompozycji, w tym centralną fontannę z rzeźbą Henryka Kuny otoczoną trawnikiem i krzewami cisów. W czasie prac modernizacyjnych w latach 2003–2005 odrestaurowano fontannę oraz wyeksponowano dwa kamienie upamiętniające 15. i 75. rocznicę odzyskania niepodległości.
Jak park przetrwał wojnę i jak go chroniono później?
Podczas obrony Warszawy we wrześniu 1939 roku park służył jako miejsce pochówków poległych. W maju 1943 roku zamknięto go dla ludności polskiej. W 1944 roku stał się prowizorycznym cmentarzem ofiar walk i bombardowań oraz uległ częściowemu zniszczeniu; po wojnie park zrekonstruowano. W latach 2003–2005 przeprowadzono modernizację opartą na pierwotnym projekcie, a w 2020 roku park wpisano do rejestru zabytków.
Czy w parku występują interesujące gatunki zwierząt?
W okresie lipiec–wrzesień 2023 roku Zarząd Zieleni m.st. Warszawy przeprowadził pierwszą w Polsce inwentaryzację nietoperzy na terenie miejskim, obejmującą także ten park. Wówczas po raz pierwszy w Warszawie stwierdzono obecność borowca leśnego (Nyctalus leisleri).
Informacje praktyczne
- Adres: Plac zabaw, Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Strona internetowa: zielona.um.warszawa.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (4 696 opinii)
