Park Ujazdowski to zabytkowy park miejski w śródmieściu Warszawy, usytuowany przy Al. Ujazdowskich między ul. Piękną a placem Na Rozdrożu. Park wyróżnia staw z wodą spływającą po granitowych skałach, historyczne rzeźby i zieleń z drzewami uznanymi za pomniki przyrody.
Historia parku
W XIX wieku teren zajmowany dziś przez park był niezabudowany i rzadko zadrzewiony. Służył do organizowania zabaw ludowych, a także jako plac ćwiczeń i rewii wojskowych. Na tym obszarze odbywały się wystawy — w 1876 roku wystawa rolnicza, a w 1887 roku wystawa higieniczna.
Park urządzono w latach 1893–1896 z inicjatywy Komitetu Plantacyjnego. Projekt przygotował Franciszek Szanior. W założeniu krajobrazowym znalazły się sztucznie formowane wzniesienia oraz staw zaprojektowany przez Williama Heerleina Lindleya. Staw miał powierzchnię 0,4 ha i wodę spływającą po granitowych skałach. Przy budowie mostka zastosowano betonową konstrukcję przęsła — po raz pierwszy na terenie Królestwa Polskiego.
W 1913 roku rosyjski prezydent miasta Aleksander Miller obronił północno-zachodni narożnik parku przed planowaną zabudową. W międzywojniu w parku ustawiono kilka rzeźb, a odsłonięcie rzeźby "Ewa" Edwarda Wittiga w 1911 roku wywołało protesty organizacji dewocyjnych i szeroką polemikę prasową.
Park w czasie wojny i po niej
We wrześniu 1939 roku park służył jako miejsce pochówków osób poległych podczas obrony miasta. W okresie okupacji niemieckiej park nosił nazwę Alleepark, a wiosną 1944 roku wstęp do niego dla ludności polskiej został zakazany. W kwietniu 1945 roku teren oczyszczono z min i przekazano ponownie do użytku mieszkańcom.
Układ parku zachował się w zasadniczo niezmienionej formie z jednym wyjątkiem — północno‑wschodni narożnik został zabudowany budynkiem Desy Unicum. W 1965 roku park wpisano do rejestru zabytków. Rewaloryzację zakończono w 2002 roku.
Co znajduje się w parku?
W parku znajdują się liczne elementy historyczne i upamiętnienia. Do najważniejszych obiektów należą:
- Staw Ujazdowski zaprojektowany przez Williama Heerleina Lindleya,
- Rzeźba "Gladiator" Piusa Welońskiego (1880) — ofiarowana przez Emanuela Bułhaka,
- Rzeźba "Ewa" Edwarda Wittiga (1911),
- Rzeźba "Perseusz" Theodora Gruyere’a z przełomu XIX i XX wieku,
- Pomnik Ignacego Jana Paderewskiego,
- Kamień upamiętniający Stanisława Jachowicza z 1930 roku,
- Zabytkowa waga osobowa z 1898 roku wyprodukowana przez Lubelską Fabrykę Wag i ustawiona w parku w 1912 roku,
- Pastorał parkowy z 1913 roku — historyczny pastorał znajduje się przy zachodnim przyczółku mostku Lindleya,
- Plac zabaw dla dzieci.
Jakie rosną tu drzewa i jaka jest powierzchnia parku?
Na terenie parku rosną trzy drzewa uznane za pomniki przyrody: orzech czarny, klon pospolity odmiany Schwedlera oraz dąb szypułkowy. Park jest ogrodzony i jest zamykany na noc.
Powierzchnia parku podawana jest dwutorowo — według jednego źródła wynosi 5,7 ha, a według innego 5,3 ha.
Park zachował historyczny układ zieleni i zabudowy. Rewaloryzacja zakończona w 2002 roku przywróciła i utrwaliła wiele historycznych elementów. Park ma powierzchnię 5,7 ha.
Informacje praktyczne
- Adres: Al. Ujazdowskie 6, 00-001 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 6:00–22:00
- Strona internetowa: zzw.waw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (8 527 opinii)
