Pomnik Powstania Warszawskiego to rzeźbiarski zespół przedstawiający uczestników powstania z 1944 roku. Znajduje się przy Placu Krasińskich w warszawskim Śródmieściu. Kompozycja łączy postacie powstańców w sytuacjach bojowych i ewakuacyjnych, co ma odwoływać się do realiów walk w mieście.
Jak powstał pomnik?
Akt erekcyjny wmurowano 31 lipca 1984 roku, w przeddzień 40. rocznicy wybuchu powstania. Budowę poprzedziła zbiórka pieniędzy i surowców potrzebnych do wykonania monumentu.
Monument wzniesiono w oparciu o jeden z trzech projektów nadesłanych na konkurs ogłoszony w grudniu 1984 roku przez Zarząd Tymczasowy Komitetu Budowy Pomnika Bohaterów Powstania Warszawskiego 1944. Pomnik odsłonięto 1 sierpnia 1989 roku przez prezydenta Wojciecha Jaruzelskiego, a poświęcił go prymas Józef Glemp.
Co przedstawia kompozycja?
Monument tworzą sylwetki powstańców ustawione w dynamicznych scenach. Część z postaci wchodzi do kanału — nawiązanie do ewakuacji Starówki — a część wybiegła spod konstrukcji przypominającej walące się ściany z cegłami spadającymi w wyniku wybuchu. Forma ma oddać dramat działań ulicznych i przymusową ewakuację mieszkańców.
Jakie wydarzenia i spory łączy pomnik?
Podczas obchodów 50. rocznicy wybuchu powstania, w 1994 roku, prezydent Niemiec Roman Herzog jako pierwszy Niemiec w historii publicznie przeprosił Polaków za zbrodnie dokonane przez Niemców w czasie II wojny światowej — przemówienie to miało miejsce przy pomniku. Projektantem monumentu jest profesor Wincenty Kućma, który przewidział go jako element tryptyku razem z Pomnikiem Obrońców Poczty Polskiej w Gdańsku (1979) oraz Pomnikiem Poległym w Obronie Ojczyzny w Częstochowie (1985).
Pomnik spotyka się także z krytyką niektórych architektów, którzy zarzucają mu rzekomy brak walorów artystycznych i nawiązania do konwencji socrealistycznych. Tłem pomnika jest wybudowany w 1999 roku Gmach Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Polskiej.
Informacje praktyczne
- Adres: plac Krasińskich, 00-263 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (5 526 opinii)
