| Dane | |
|---|---|
| Pełne imię | Antoni Zygmunt Aleksander Albertrandi |
| Inna forma nazwiska | Albertrandy |
| Urodzenie | 1732 lub 1733, Warszawa |
| Zgon | 1795, Nowe (Neuenburg) koło Świecia |
| Zawód | Malarz klasycystyczny; teoretyk malarstwa; poeta |
| Znany z | działalności przy Malarni Królewskiej i pism teoretycznych |
Antoni Albertrandi był malarzem klasycystycznym działającym w XVIII wieku przy dworze Stanisława Augusta. Zajmował się malarstwem portretowym i religijnym, pisał też teksty o teorii malarstwa oraz utwory liryczne.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się po roku 1730 w Warszawie jako syn Franciszka. Kształcił się najpierw u Szymona Czechowicza, a następnie kontynuował studia malarskie poza granicami Polski. W Warszawie współpracował z Marcellem Bacciarellim w Malarni Królewskiej i udzielał prywatnych lekcji, m.in. Józefie Amelii z Mniszchów Potockiej.
W 1776 otrzymał tytuł nadwornego malarza królewskiego i został nobilitowany razem z bratem stryjecznym Janem Chrzcicielem. Ożenił się z Marianną Kowalską; miał jedyną córkę Franciszkę, która wyszła za mąż za Wojciecha Laskarysa. Zmarł w 1795 roku w Nowem koło Świecia i został pochowany w kościele bernardynów. Według K. W. Wójcickiego dożył 70 lat i zmarł w Warszawie w okresie Księstwa Warszawskiego.
Twórczość, prace i rękopisy
Albertrandi malował portrety, rysunki do sztychów, winiety do druków oraz obrazy o tematyce religijnej i mitologicznej; jako przykład podawany jest wizerunek św. Karola Boromeusza. Część jego prac przygotowywano dla oficyny drukarskiej M. Grölla. Większość prac malarskich nie zachowała się do dziś.
Jest autorem prac teoretyczno-krytycznych i lirycznych. Do najważniejszych należą Bieg teoretyczny malarstwa (1787) oraz Wiersz o malarstwie. Pieśni V (1790). W tych tekstach przedstawił w formie poetyckiej metodyczny szkic o sztuce tworzenia, omawiając obserwację ciała ludzkiego, ruch i metody rysowania. Do utworu dołączono także krótki wykład osteologii, myologii i proporcji ciała ludzkiego wraz z przydatkiem o odmianach twarzy przy różnych namiętnościach. Prowadzona przez niego korespondencja zachowała się w Archiwum Głównym Akt Dawnych, w tece Archiwum H. Skimborowicza (teka XXII).
