28 września 2026 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji udostępniło Instrukcję reagowania dotyczącą postępowania na wypadek zagrożenia atakiem z powietrza. Materiał powstał we współpracy z ekspertami ds. ochrony ludności oraz Państwową Strażą Pożarną. Instrukcja rozwija zawarte wcześniej wskazówki z Poradnika Bezpieczeństwa i opisuje wybór osłony w budynku mieszkalnym, miejscu pracy oraz w przestrzeni publicznej. Zawarte są też praktyczne zalecenia dotyczące przygotowania podstawowego zestawu ewakuacyjnego.
Gdzie można szukać osłony w budynku?
Instrukcja rozróżnia trzy rodzaje ochrony: schron, ukrycie i miejsce doraźnego schronienia. Schron to zamknięta, hermetyczna budowla ochronna. Ukrycie to niehermetyczna osłona chroniąca przed falą uderzeniową i odłamkami, a miejsce doraźnego schronienia służy do czasowego pobytu ludności do ustania zagrożenia lub ewakuacji.
W ocenie przydatności pomieszczenia znaczenie mają konstrukcja, stan techniczny i dostępne drogi ewakuacji. Państwowa Straż Pożarna wskazuje na solidne ściany i stropy, sprawną wentylację, drożne wejście oraz możliwość bezpiecznego opuszczenia obiektu. Instrukcja odradza korzystanie z piwnic ze zniszczonym stropem, z pęknięciami konstrukcyjnymi, z jedynym łatwym do zablokowania wyjściem lub z przebiegającymi instalacjami gazowymi.
Kiedy lepiej zostać w budynku, a kiedy iść do wyznaczonego schronu?
Decyzja o przemieszczaniu się zależy od czasu i bezpieczeństwa drogi do schronu. Dolnośląski Urząd Wojewódzki wskazuje, że do pobliskiego punktu trzeba iść tylko wtedy, gdy trasa jest bezpieczna i pozwala na dotarcie w rozsądnym czasie. Przy długim przebywaniu na otwartej przestrzeni bezpieczniejsze może być zajęcie odpowiedniego pomieszczenia w nieuszkodzonym budynku. Przy przemieszczaniu się należy korzystać ze schodów i unikać windy.
Jak przygotować miejsce i co spakować do plecaka ewakuacyjnego?
Administracja budynku powinna wyjaśnić dostępność wskazanych punktów schronienia oraz drogi wejścia i wyjścia. Instrukcja zaleca wcześniejsze ustalenie z zarządcą zasad korzystania z garaży podziemnych albo innych wspólnych obiektów; brak takich ustaleń nie gwarantuje możliwości wejścia podczas alarmu. Plan obejmuje też określenie najbezpieczniejszego pomieszczenia w mieszkaniu z uwzględnieniem osób, które potrzebują pomocy przy schodzeniu po schodach.
MSWiA wymienia podstawowe wyposażenie plecaka ewakuacyjnego: apteczkę i leki przyjmowane na stałe, zapas wody i żywność gotową do spożycia, telefon z powerbankiem i kablem, radio na baterie z zapasem baterii oraz latarkę. Do pakunku warto dołączyć dokument tożsamości, ciepłą odzież i notatnik z numerami kontaktowymi. Instrukcja podkreśla, że zawartość należy dostosować do wieku i potrzeb domowników oraz do opieki nad zwierzętami.
W dokumencie wskazano także narzędzie do wyszukiwania punktów schronienia o nazwie „Gdzie się ukryć”, dostępną pod adresem gdziesieukryc.pl oraz aplikacje lokalne. Instrukcja ma 12 stron i uzupełnia Poradnik Bezpieczeństwa w ramach Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Resort zaznacza, że przygotowanie oraz szybka reakcja zależą od oceny miejsca i od dostępności drogi do schronu.