Ogród Chiński w Łazienkach Królewskich to niewielkie założenie wokół stawu, zaprojektowane z odniesieniami do tradycyjnej estetyki chińskiej. Wyróżniają je architektoniczne elementy przywiezione z Chin oraz symbolika obecna w układzie pawilonów, altany i mostka.
Gdzie dokładnie położony jest Ogród Chiński?
Ogród mieści się w północnej części Łazienek. Leży między Aleją Chińską a Drogą Belwederską, które zbiegają się w kierunku okrągłego placyku przy ul. Agrykola. Lokalizacja przypada na zachód od mostu stojącego nad Kanałem Północnym, przy którym znajduje się pomnik Jana III Sobieskiego.
Co znajduje się w Ogrodzie Chińskim?
W centralnej części ogrodu znajduje się staw, wokół którego zbudowano kluczowe obiekty: prostokątny Pawilon Chiński, ażurową Altanę Chińską w formie rotundy oraz kamienny mostek ponad strumykiem. Przed wejściem od strony Alei stoją dwaj kamienne lwy, a od północy ustawiono dwie marmurowo-drewniane latarnie.
Elementy te niosą wyraźne znaczenia symboliczne: pawilon ma reprezentować pierwiastek męski, altana pierwiastek żeński, a strumyk łączący oba obiekty symbolizuje Drogę Mleczną. Wnętrze pawilonu zdobi osiem obrazów opowiadających tradycyjne chińskie historie. Para lwów była darem Muzeum Rezydencji Księcia Gonga w Pekinie i symbolizuje dostatek.
Jak powstał Ogród Chiński i jaka jest jego poprzednia historia?
Moda na orientalne motywy w Łazienkach sięga XVIII wieku. W ostatnich trzech dekadach panowania króla Stanisława Augusta w parku powstawały mostki, altanki, galerie i daszki w stylu chińskim, często projektowane przez Jana Chrystiana Kamsetzera. W latach 1779–1780 wzniesiono Most i Bramę Chińską nad ówczesną Promenadą Królewską; Bramę rozebrano około 1823–1825, a kanał parkowy łączący niegdyś Biały Domek z Pałacem Na Wyspie już nie istnieje.
W XXI wieku archeolodzy odnaleźli w 2012 roku pozostałości fundamentów historycznego mostu. Nową koncepcję Ogrodu opracowali prof. Edward Bartman i arch. Paweł Bartman. Budowę zrealizowano w 2014 roku, przy znaczącym wkładzie Muzeum Księcia Gonga w Pekinie, które dostarczyło polichromowaną altanę, pawilon, mostek, lwy i latarnie. Elementy powstały w Chinach według tradycyjnych zasad rzemiosła i montowano je na miejscu; pierwsze kolumny ustawiono 31 maja, a ostatnią belkę Pawilonu położono 4 czerwca 2014. Ogród udostępniono 2 sierpnia 2014 roku, w dniu chińskiego Święta Zakochanych Qixi.
Jaki jest obecny stan Ogrodu Chińskiego?
Od co najmniej 2020 roku główne elementy Ogrodu pozostają wyłączone z użytku z powodu złego stanu zachowania i zagrożenia dla bezpieczeństwa. Przedłużająca się niedostępność wiąże się z brakiem środków na konieczne prace konserwatorskie. Po zabezpieczeniu funduszy i wykonaniu niezbędnych prac obiekty mają zostać ponownie udostępnione.
Jakie inicjatywy kulturalne związane z Chinami realizowane są w Łazienkach?
Od 2012 roku w Łazienkach odbywa się letni festiwal lampionów. W 2014 roku III Festiwal Lampionów, zainaugurowany w dniu otwarcia Ogrodu Chińskiego, obejmował wieczorne spacery wśród podświetlonych lampionów, prezentacje kwiatów lotosu na stawach oraz warsztaty i ceremonie: qigong, parzenia herbaty, pracy z laką i kaligrafii oraz spotkania poświęcone symbolice Chin.
Muzeum zorganizowało też wystawę "Chinoiserie w Łazienkach Królewskich" w 2014 roku, prezentującą przedmioty i elementy architektoniczne z XVIII-wiecznych zbiorów. W 2024 roku Muzeum Łazienki Królewskie przeprowadziło projekty edukacyjne pod hasłem "Ogrodowe chinoiserie" — poświęcone naturalnym kosmetykom i tworzeniu patchworków.
Ostatni fakt: Ogród został oddany do użytku 2 sierpnia 2014 roku, a od 2020 r. jego główne obiekty są zamknięte z powodu konieczności konserwacji.
Informacje praktyczne
- Adres: Agrykola 1, Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 6:00–21:00
- Strona internetowa: lazienki-krolewskie.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,3 (757 opinii)
