Pałac Czapskich znajduje się przy reprezentacyjnej osi Krakowskiego Przedmieścia i jest jednym z rozpoznawalnych zabytków śródmiejskiej zabudowy. Obiekt łączy elementy późnobarokowe i klasycystyczne oraz pełni instytucjonalną funkcję jako siedziba stołecznej Akademii Sztuk Pięknych.
Jak wyglądała historia pałacu?
Na miejscu obecnego pałacu w XVII wieku stał drewniany dwór należący do Radziwiłłów. W latach około 1680–1705 wzniesiono murowany pałac dla prymasa Michała Radziejowskiego, najprawdopodobniej według projektu Tylmana z Gameren.
W 1712 posiadłość przeszła w ręce hetmana Adama Sieniawskiego, który przeprowadził rozległe przebudowy i urządził ogród. Kolejne zmiany własności nastąpiły w XVIII wieku: krótko należała do Czartoryskich i bankiera Piotra Riaucour, a od 1733 do rodziny Czapskich. W połowie XVIII wieku pałac otrzymał wystrój późnobarokowy, a bramę ozdobiono kamiennymi orłami. W 1790 Jan Chrystian Kamsetzer dobudował dwie klasycystyczne oficyny i przebudował bramę.
W XIX wieku pałac należał do rodziny Krasińskich i stał się centrum życia kulturalnego Warszawy; Wincenty Krasiński prowadził tam salon literacki, a w jego wnętrzach zgromadzono Bibliotekę Ordynacji Krasińskich. W XX wieku właścicielem był hrabia Edward Bernard Raczyński. Podczas II wojny światowej główny korpus pałacu spłonął we wrześniu 1939, a budynki od strony ulicy zostały wypalone w 1944. Po wojnie zniszczenia oceniono na około 70 procent. Odbudowę przeprowadzono w latach 1948–1959 według projektu Stanisława Brukalskiego, przywracając wygląd z XVIII wieku.
Co można zobaczyć przy pałacu?
Po odbudowie obiekt zajęła Akademia Sztuk Pięknych. W pałacu mieszczą się między innymi rektorat, biblioteka oraz Wydział Malarstwa i Wydział Grafiki. Fragmenty zabudowy tylnej i oficyn zachowują układ dziedzińców gospodarczego i reprezentacyjnego, który kształtował się od XVII i XVIII wieku.
Na dziedzińcu od strony ulicy Traugutta ustawiono w 1950 r. kopię pomnika Bartolomeo Colleoniego z Wenecji. Na lewej oficynie na drugim piętrze w latach 1960–2014 funkcjonował Salonik Chopinów, będący oddziałem Muzeum Fryderyka Chopina i odtworzonym fragmentem mieszkania rodziny Chopinów. Rodzina ta wprowadziła się do pałacu w czerwcu 1827; Fryderyk Chopin mieszkał tam do 2 listopada 1830, a na fasadzie umieszczono tablicę odsłoniętą sto lat później. Na ścianach budynku znajdują się także tablice upamiętniające Cypriana Kamila Norwida i Zygmunta Krasińskiego.
Jaki jest status prawny i ochrona zabytku?
Pałac wraz z oficynami wpisano do rejestru zabytków w 1965 roku. W 1962 Ministerstwo Gospodarki Komunalnej odebrało hrabiemu Raczyńskiemu prawo własności i zezwoliło na użytkowanie obiektu przez Akademię Sztuk Pięknych. W procesie reprywatyzacji miasto odmówiło w 2018 roku zwrotu nieruchomości, uzasadniając decyzję publicznym wykorzystaniem budynku.
Informacje praktyczne
- Adres: Krakowskie Przedmieście 5, 00-068 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 12:00–19:00
- Strona internetowa: asp.waw.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (473 opinie)
