Najnowsze analizy rynku i badania użytkowników wskazują, że smartfon przejął rolę głównego źródła mediów w Polsce. Raporty cytują, że z telefonów korzysta około 98 proc. dorosłych, a znaczna grupa użytkowników spędza przy nich wiele godzin dziennie. W Warszawie problemy zdrowotne związane z nadmiernym czasem przed ekranem są szczególnie widoczne w okolicach centrów biurowych. Dotyczy to pracowników z dzielnic Wola, Mokotów, Śródmieście, którzy po 8 godzinach pracy przy komputerze nadal korzystają z aplikacji i serwisów na telefonach.
Dlaczego smartfony wyprzedzają telewizję?
Przeniesienie uwagi na urządzenia mobilne wynika z dostępności treści i rosnącej roli platform wideo oraz serwisów społecznościowych. Raporty branżowe wskazują na rosnący czas oglądania materiałów wideo online i na platformach, które łączą funkcje wyszukiwania z rozrywką. Jednocześnie część użytkowników deklaruje wielogodzinne sesje na smartfonach — według danych niemal 15 proc. spędza przy nich pięć godzin lub więcej dziennie, a 42 proc. co najmniej trzy godziny. Ten wzrost użycia przekłada się na przesunięcie uwagi reklamodawców i twórców treści w kierunku formatów dostosowanych do małych ekranów.
Jakie dolegliwości obserwują specjaliści w Warszawie?
Miejscy okuliści i fizjoterapeuci zgłaszają zwiększoną liczbę przypadków zespołu suchego oka oraz problemów z kręgosłupem, określanych jako "szyja smartfonowa". Lekarze opisują też częstsze zaburzenia rytmu dobowego związane z ekspozycją na niebieskie światło w godzinach wieczornych. W efekcie pogarsza się jakość snu, co wpływa na wydajność zespołów pracowniczych w korporacjach zlokalizowanych na Woli i Mokotowie. Eksperci od medycyny pracy przypominają o obowiązkach pracodawców wynikających z znowelizowanego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. (w brzmieniu z Dz.U. z 2023 r. poz. 2367).
Jakie kroki rekomendują specjaliści i raporty?
Eksperci proponują zestaw praktycznych działań mających zmniejszyć negatywne skutki długiego używania ekranów. Zalecane rozwiązania obejmują aktywację systemowych narzędzi do kontroli czasu (Digital Wellbeing w Androidzie, Czas przed ekranem w iOS), włączenie filtrów redukujących niebieskie światło oraz wprowadzenie stref domowych bez telefonu, na przykład podczas posiłków. W miejscu pracy sugeruje się stosowanie reguły 20-20-20 — co 20 minut odrywać wzrok na 20 sekund i patrzeć na obiekt oddalony o około 6 metrów. Po badaniu u lekarza medycyny pracy pracownik może składać wniosek do działu HR o dofinansowanie okularów korekcyjnych lub soczewek z powłoką antyrefleksyjną, zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Badania zachowań użytkowników pokazują też, że świadomość ryzyka nie przekłada się masowo na zmianę nawyków. Zaledwie 7 proc. ankietowanych regularnie narzuca sobie limity w aplikacjach, 25 proc. sprawdza statystyki bez wprowadzania ograniczeń, a 40 proc. nie widzi potrzeby kontroli czasu ekranowego.
