Sobota, 17 października Imieniny: Małgorzata, Wiktor, Ignacy
Teraz Sobota, 17 października 2026
Bolesław Ałapin
Fot. nieznany/unknown · „Bolesław Ałapin” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znani z miasta

Bolesław Ałapin — polski lekarz psychiatra

• Julia Urbańska • 4 min czytania

Bolesław Ałapin (16 sierpnia 1913–23 czerwca 1985) był polskim lekarzem psychiatrą i autorem kilkudziesięciu prac naukowych poświęconych m.in. alkoholizmowi i psychofarmakologii.

Dane osobowe
Urodzenie16 sierpnia 1913, Warszawa
Zgon23 czerwca 1985, Londyn
Zawódlekarz psychiatra
Pochodzeniezasymilowana rodzina żydowska
Edukacja i kariera
StudiaWydział Lekarski, Uniwersytet Warszawski (rozp. 1931, dyplom 1937)
Stopniedr n. med. (1952), docent (1962)
Główne stanowiskaordynator w Kulparkowie; ordynator oddziału obserwacyjnego w Tworkach (od 1952); ordynator oddz. psychosomatycznego Szpitala Wolskiego (1962); pracownik Instytutu Psychoneurologicznego (1966)
Rodzina
RodziceJan Ałapin i Stefania z Dreherów
MałżeństwaStanisława Grynbaum (ślub 1935, rozwód 1948); Stanisława Sznaper-Zakrzewska (ślub 20 V 1950, rozstanie 1954); Ewa Szachnowska (ślub 1954)

Bolesław Ałapin był lekarzem psychiatrą, którego prace naukowe obejmowały zagadnienia związane z alkoholizmem i psychofarmakologią. Prowadził działalność kliniczną i naukową w Polsce, a od końca lat 60. kontynuował pracę na emigracji.

Życiorys i początki kariery

Urodził się w Warszawie jako syn dermatologa Jana Ałapina i Stefanii z Dreherów. Kształcił się w Gimnazjum im. Mikołaja Reja, a w 1931 rozpoczął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Warszawskiego. Podczas studiów pracował w pracowni anatomopatologicznej Szpitala na Czystem i angażował się w działalność Organizacji Młodzieży Socjalistycznej "Życie".

Okres wojenny i powojenny rozwój zawodowy

Po uzyskaniu dyplomu w 1937 roku Ałapin praktykował jako asystent wolontariusz na oddziale neurologicznym Szpitala na Czystem. 8 września 1939 wstąpił na ochotnika do Wojska Polskiego i służył jako sierżant podchorąży w Szpitalu 111a. Następnie dotarł do Lwowa, gdzie pracował w klinice neurologiczno-psychiatrycznej, a od lutego 1940 do lipca 1941 pełnił funkcję ordynatora w Szpitalu Psychiatrycznym w Kulparkowie.

W 1941 powrócił do Warszawy i pracował na przeniesionym do getta oddziale neurologicznym Szpitala na Czystem u Eufemiusza Hermana. Przeżył wielką akcję deportacyjną w 1942 i ukrywał się przez kolejne miesiące. W 1943 wstąpił do oddziału partyzanckiego Tadeusza Sztumberka-Rychtera, a po rozwiązaniu oddziałów AK na Zamojszczyźnie w lipcu 1944 przeszedł do Armii Berlinga. W sierpniu 1944 został aresztowany przez NKWD i osadzony w obozach w Riazaniu, Diagilewie i Czerepowcu; w październiku 1947 trafił do obozu przejściowego w Brześciu nad Bugiem i otrzymał zaświadczenie repatriacyjne.

Po wojnie pracował krótko w Ubezpieczalni Społecznej w Łodzi, a od lipca 1948 był wolontariuszem w Klinice Psychiatrycznej Akademii Medycznej w Warszawie. W 1951 mianowano go starszym asystentem, w czerwcu 1952 uzyskał tytuł doktora medycyny, a we wrześniu tego samego roku objął ordynację oddziału obserwacyjnego w Tworkach. W 1962 otrzymał tytuł docenta i został ordynatorem oddziału psychosomatycznego w Szpitalu Wolskim, a w 1966 przeszedł do pracy jako samodzielny pracownik naukowy w Instytucie Psychoneurologicznym. Po wydarzeniach marca 1968 stracił zatrudnienie.

W 1969 roku nie wrócił z kongresu psychiatryczno-neurologicznego w Belgii i pozostał na emigracji. W 1972 pracował w Horton Hospital w Epsom, a w 1973 w Hill End Hospital w St Albans. Przeszedł na emeryturę w 1981. W ostatnich latach życia ciężko chorował, zmarł w 1985 roku po udarze mózgu; jego prochy złożone są w kolumbarium przy kościele św. Andrzeja Boboli w Londynie.

Życie prywatne

W 1935 ożenił się ze Stanisławą Grynbaum, koleżanką ze studiów; para rozstała się w czasie wojny, a rozwód formalnie nastąpił w 1948. Po powrocie do Polski związany był ze Stanisławą Sznaper-Zakrzewską, z którą zawarł związek małżeński 20 maja 1950; to małżeństwo zakończyło się w lutym 1954.

Z drugiego związku urodziła się córka Wilga (Zakrzewska), która później zasłynęła jako brydżystka. Trzecią żoną Ałapina była Ewa Szachnowska, ślub zawarto w 1954 roku.

Wybrane prace

Do ważniejszych publikacji Bolesława Ałapina należą monografie: "Pięćset przypadków alkoholizmu u kobiet" (Warszawa: Społeczny Komitet Przeciwalkoholowy, 1965) oraz "Alkoholizm i toksykomanie" (Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1968). Był autorem kilkudziesięciu innych prac naukowych poświęconych problemom psychiatrii klinicznej.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Bolesław Ałapin?
Urodził się 16 sierpnia 1913 roku w Warszawie.
Z jakimi zagadnieniami naukowymi był związany?
Pisał o alkoholizmie i psychofarmakologii; jest autorem kilkudziesięciu prac naukowych.
Dlaczego pozostał na emigracji po 1969 roku?
Po wydarzeniach marca 1968 stracił pracę, a w 1969 nie wrócił z kongresu w Belgii i pozostał za granicą.
Gdzie pracował na emigracji i kiedy przeszedł na emeryturę?
W 1972 pracował w Horton Hospital w Epsom, w 1973 w Hill End Hospital w St Albans; przeszedł na emeryturę w 1981.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Julia Urbańska

Nazywam się Julia Urbańska i w redakcji bujnawarszawa.pl prowadzę sekcję Znani z miasta. Piszę o ludziach, którzy urodzili się, mieszkali albo pracowali w Warszawie: artystach, naukowcach, sportowcach i społecznikach.

Czytaj również