W okresie od 17 do 31 sierpnia 2026 r. obowiązywał rządowy pakiet CPN, który obniżał stawkę VAT na wybrane paliwa do 8 proc. oraz wprowadzał maksymalne ceny detaliczne. Po 1 września VAT powrócił do 23 proc. i w pierwszym pełnym tygodniu po zakończeniu programu ceny na stacjach znacznie wzrosły.
Dlaczego ceny wzrosły po 1 września?
Powrót podstawowej stawki VAT z 8 do 23 proc. zwiększył część kosztową ceny detalicznej. Do tego doszły wyższe notowania surowca na rynkach hurtowych oraz podwyżki w krajowych cennikach hurtowych. Dane e-petrol.pl wskazują, że średnia ogólnopolska cena Pb95 wyniosła 2 września 7,63 zł za litr, czyli o 1,06 zł więcej niż tydzień wcześniej, a olej napędowy osiągnął średnio 8,39 zł za litr, co oznacza wzrost o 0,88 zł.
Jakie limity cen obowiązywały w ramach CPN?
W drugiej odsłonie programu CPN obowiązywała obniżona stawka VAT oraz mechanizm maksymalnych cen ustalanych przez ministra energii. W ostatnich dniach programu, od 29 do 31 sierpnia, maksymalna cena Pb95 wynosiła 6,64 zł za litr, Pb98 — 7,46 zł, a olej napędowy — 7,31 zł za litr. Sprzedaż paliwa powyżej wyznaczonego limitu podczas obowiązywania programu mogła skutkować karą sięgającą 1 mln zł.
Gdzie w Unii jest taniej niż w Polsce?
Komisja Europejska w cotygodniowym Weekly Oil Bulletin za tydzień rozpoczynający się 7 września 2026 r. pokazała, że średnia cena diesla w Polsce wyniosła około 1,98 euro za litr, podczas gdy średnia unijna sięgała 2,11 euro. W kilku krajach regionu kierowcy płacili mniej — przykładowo diesel kosztował średnio 1,96 euro w Czechach, 1,91 euro na Słowacji, 1,86 euro na Węgrzech oraz 1,81 euro w Bułgarii. Dla benzyny 95 średnia w Polsce wyniosła 1,81 euro za litr, podczas gdy w Unii średnia była bliska 2,04 euro; ta sama cena co w Polsce występowała w Czechach, niższe poziomy notowano m.in. na Słowacji i na Węgrzech.
Na sytuację cenową wpłynęły też zmiany w hurcie. Krajowi producenci wyceniali metr sześcienny benzyny Pb95 średnio na 6 358,40 zł, a oleju napędowego na 7 073 zł. W porównaniu z końcem sierpnia benzyna w hurcie podrożała o około 447,20 zł za m3, a diesel o około 554 zł za m3.
Co to oznacza dla rynku i budżetu?
Pakiet CPN był stosowany okresowo; pierwszy wariant wprowadzono pod koniec marca, a łączny koszt dotychczasowego funkcjonowania programu oszacowano na około 4,7 mld zł. Sama ponowna obniżka VAT w drugiej połowie sierpnia oceniana była na około 495 mln zł. Po zakończeniu mechanizmu wpływ na ceny będą miały nadal czynniki rynkowe — hurtowe kursy paliw, notowania ropy oraz marże detalistów.
Ostatni dzień notowań według limitów przypadał na 31 sierpnia 2026 r. Kolejne dni pokazały szybkie zbliżenie polskich cen detalicznych do poziomów obserwowanych w wybranych krajach UE.
