Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie poinformował o skutkach niewłaściwego importu uszkodzonych samochodów. Komunikat odnosi się do przypadków, w których pojazd sprowadzony z zagranicy może zostać zakwalifikowany jako odpad i podlegać przepisom o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
Kiedy sprowadzony samochód może zostać uznany za odpad?
Inspektorzy podkreślają, że kwalifikacja zależy od rzeczywistego stanu technicznego pojazdu, a nie wyłącznie od opisu w ogłoszeniu. Jako odpad mogą być traktowane samochody poważnie uszkodzone, zdekompletowane lub takie, których przywrócenie do sprawności jest technicznie albo ekonomicznie nieuzasadnione. Samo uszkodzenie nie przesądza o statusie; każda sprawa wymaga indywidualnej oceny przy uwzględnieniu zakresu szkód i kompletności pojazdu.
Jakie kary i konsekwencje przewiduje prawo?
Na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów — art. 32 ust. 1 — wojewódzki inspektor ochrony środowiska może nałożyć administracyjną karę pieniężną od 10 000 zł do 1 000 000 zł. WIOŚ zaznacza, że kwota miliona złotych stanowi ustawowy górny limit sankcji, a nie standardową stawkę dla każdego przypadku. W przypadku stwierdzenia nielegalnego przemieszczania odpadów mogą wystąpić również obowiązki dotyczące dalszego postępowania z pojazdem, na przykład zwrot auta do kraju wysyłki lub przekazanie go do legalnej stacji demontażu w Polsce.
Jak ograniczyć ryzyko przy imporcie uszkodzonego auta?
W komunikacie wskazano praktyczne okolice, które mają znaczenie przy ocenie ryzyka. Do istotnych elementów należą dokumentacja zakupu, rzeczywisty opis uszkodzeń i kompletność pojazdu oraz informacja, na kogo wystawiane są dokumenty i kto organizuje transport. Przy imporcie z poza UE lub z USA procedury akcyzowe i dokumenty przewozowe także wpływają na sposób rozliczenia sprawy. W sytuacjach wątpliwych przydatna bywa opinia rzeczoznawcy dokumentująca stan egzemplarza. WIOŚ ostrzega, że korzystanie z pośrednika nie musi zwalniać osoby wskazanej w dokumentach z konieczności udziału w postępowaniu kontrolnym.
Projekty zmian prawnych rozważają podniesienie minimalnej kary do 30 000 zł, lecz zapowiedź takiego projektu nie oznacza, że zmiana weszła w życie. W województwie mazowieckim inspektorzy w okresie od stycznia 2025 do lipca 2026 nałożyli 121 kar, a ich łączna wartość przekroczyła 1,277,000 zł.