Prawo budowlane nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek zapewnienia co najmniej rocznej kontroli instalacji gazowych oraz przewodów kominowych i wentylacyjnych. Jednocześnie rozporządzenie w sprawie warunków technicznych wskazuje, że użytkownik lokalu powinien udostępniać mieszkanie w celu przeprowadzenia takich kontroli oraz wykonywać zalecenia pokontrolne. Kontrole w blokach najczęściej organizuje spółdzielnia, wspólnota lub administrator, który wyznacza terminy i informuje mieszkańców.
Kto organizuje przeglądy i jakie są obowiązki zarządcy?
Za zlecenie i nadzór nad przeglądami odpowiada właściciel nieruchomości lub zarządca. Ma on zapewnić wykonawcę z wymaganymi uprawnieniami, prowadzić dokumentację przeglądów oraz usunąć stwierdzone nieprawidłowości. W budynkach wielolokalowych kontrole obejmują części wspólne instalacji oraz odcinki prowadzące do głównego zaworu w lokalach. Protokoły z kontroli przewodów kominowych trafiają do elektronicznych rejestrów nadzoru budowlanego.
Jakie obowiązki ma mieszkaniec?
Użytkownik lokalu powinien umożliwić wejście w wyznaczonych terminach, udostępnić urządzenia i odcinki instalacji znajdujące się w mieszkaniu oraz wykonać polecenia wynikające z przeglądu. Jeżeli mieszkaniec zauważy usterki instalacji gazowej, nieszczelności lub niewłaściwe działanie wentylacji, ma obowiązek niezwłocznie poinformować zarządcę. W przypadkach wskazujących na zagrożenie dalsze korzystanie z instalacji należy przerwać do czasu wyjaśnienia przyczyny.
Co robić przy wyczuwalnym zapachu gazu i o drożności wentylacji?
Przy zapachu gazu nie wolno używać otwartego ognia ani urządzeń mogących wywołać iskrę; nie należy także włączać ani wyłączać oświetlenia. Jeśli to bezpieczne, można przewietrzyć mieszkanie, a następnie opuścić je i zawiadomić odpowiednie służby. Państwowa Straż Pożarna i przepisy dotyczące użytkowania budynków przypominają o obowiązku zachowania drożności nawiewników i kratek wentylacyjnych. Zaklejenie nawiewników lub kratek zwiększa ryzyko zatrucia tlenkiem węgla, zwłaszcza w lokalach z urządzeniami spalającymi paliwo.
Co zmienia się w przepisach i jakie są konsekwencje odmowy?
Trwają prace legislacyjne dotyczące m.in. obowiązku udostępniania lokalu w szczególnych sytuacjach. Projekt nowelizacji ustawy przewiduje możliwość nakładania kar za odmowę udostępnienia mieszkania podczas kontroli, przeglądów technicznych lub usuwania awarii — w projekcie pojawia się kwota do 5000 zł grzywny za odmowę. Projekt budzi zastrzeżenia dotyczące prywatności i zakresu uprawnień. MSWiA wskazuje, że w razie zagrożenia właściciel lub zarządca mógłby wejść do lokalu w obecności policji, straży miejskiej albo straży pożarnej.
Przepisy o czujkach przewidują, że w nowych lokalach obowiązek posiadania autonomicznej czujki dymu już obowiązuje, a obowiązek w istniejących mieszkaniach zacznie być stosowany od 1 stycznia 2030 roku. Czujka tlenku węgla będzie wymagana w pomieszczeniach, gdzie odbywa się spalanie paliwa z pewnymi wyjątkami określonymi w przepisach.
Informacja wywieszona na klatce schodowej o terminie kontroli nie jest jedynie uprzejmą prośbą. Jeżeli kontroler nie może uzyskać dostępu do lokalu po wielokrotnych próbach, wykonanie rzetelnej kontroli instalacji znajdującej się w mieszkaniu może stać się niemożliwe, co zagraża bezpieczeństwu całego pionu instalacyjnego.
