Rządowy Poradnik Bezpieczeństwa, opracowany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwo Obrony Narodowej oraz Rządowe Centrum Bezpieczeństwa, wskazuje, że w poważnym kryzysie komunikacja oparta na smartfonach i systemach GNSS może stać się zawodna. Przyczynami są m.in. brak zasilania, przeciążenie sieci komórkowej, awarie infrastruktury oraz celowe zakłócanie sygnałów nawigacji satelitarnej. W związku z tym dokument zaleca ustalenie przez rodzinę dwóch stałych miejsc spotkania — jednego w pobliżu domu i drugiego poza miejscowością.
Dlaczego telefony i GPS mogą przestać działać?
Instytut Łączności informował w 2026 roku o obserwowanych zakłóceniach sygnałów GNSS, zwłaszcza w północnej i północno‑wschodniej części Polski. Pomiary wykazały zarówno krótkotrwałe anomalie, jak i wielogodzinne zagłuszanie pasm nawigacyjnych. Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) także sygnalizuje rosnącą intensywność oraz zaawansowanie zagłuszania i fałszowania sygnałów GNSS.
Przykłady z przeszłości pokazują dodatkowe zagrożenia dla łączności. Po zamachach w Londynie 7 lipca 2005 roku sieci komórkowe zostały przeciążone — przez wiele godzin użytkownicy w promieniu stacji nie mogli normalnie wykonywać połączeń. Zakłócenia GPS wpływają nie tylko na nawigację pieszą i samochodową, ale też na systemy lokalizowania pojazdów, rowerów czy dronów, które mogą stracić stabilizację lub otrzymywać błędne pozycje.
Co zawiera rodzinny plan według poradnika?
Poradnik rekomenduje, aby plan rodzinny obejmował zapisane dane kontaktowe, dwa ustalone miejsca spotkania i terminy oczekiwania na każdym punkcie, a także kopię planu na papierze. Pierwszy punkt ma być łatwy do odnalezienia w okolicy domu — np. plac, sklep, szkoła lub inny rozpoznawalny obiekt. Drugi punkt powinien znajdować się poza miejscowością, jako rozwiązanie awaryjne, gdy powrót do domu będzie niemożliwy.
Dokument podkreśla konieczność przygotowania alternatywnych metod nawigacji i łączności: pobranie map offline, posiadanie mapy papierowej, powerbanka, radia na baterie lub z korbką oraz opcjonalnie krótkofalówek. Dla dzieci i seniorów poradnik zaleca przygotowanie identyfikatorów z imieniem, nazwiskiem i numerem kontaktowym. Zalecane jest także posiadanie kopii dokumentów na papierze i na zabezpieczonym nośniku.
Jak przygotować zapasy i plecak ewakuacyjny?
Rządowe wytyczne rozróżniają zapasy domowe i plecak ewakuacyjny. W gospodarstwie domowym należy przygotować zapasy na minimum trzy dni — w tym co najmniej 3 litry wody na osobę na dobę oraz żywność gotową do spożycia. Plecak ewakuacyjny ma zawierać podstawowe środki zaspokajające potrzeby przez kilka godzin lub dni: wodę, jedzenie, leki, dokumenty, latarkę, powerbank, radio oraz odzież dostosowaną do pory roku.
Poradnik wskazuje też na praktyczne elementy plecaka: apteczkę z podstawowymi opatrunkami, środki higieniczne, gotówkę, narzędzia typu multitool oraz worki na śmieci do zabezpieczenia rzeczy przed wilgocią. Zapasy i wyposażenie trzeba regularnie kontrolować, zwłaszcza terminy ważności leków i produktów spożywczych.
Co zmienia się w miejskich warunkach?
W dużych miastach, takich jak Warszawa, rozrzut domowników po różnych dzielnicach zwiększa znaczenie ustalonego planu. Miasto zaleca wybrać lokalizację dostępną dla wszystkich członków rodziny i, jeśli kontakt jest możliwy, wysyłać krótkie SMS-y informujące o bezpieczeństwie zamiast długich połączeń. Numer alarmowy pozostaje 112.
