Ustawa wprowadza czasowy podatek na zyski firm produkujących i sprzedających paliwa ciekłe za okres od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. Przepisy zostały opublikowane w Dzienniku Ustaw, a prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, jednocześnie kierując ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Senat przyjął ustawę bez poprawek, a głosowanie zakończyło się wynikiem 59 za i 31 przeciw. Rząd zapowiada równoległe wydanie rozporządzeń, które — według zapowiedzi Ministerstwa Finansów — mają umożliwić obniżki cen na stacjach już podczas zbliżającego się weekendu.
Jakie podmioty obejmuje nowy podatek?
Podatek dotyczy przedsiębiorców zajmujących się wytwarzaniem paliw ciekłych oraz podmiotów, które je sprzedają na podstawie koncesji. Do opodatkowania wliczane będą również paliwa pochodzące z importu i wewnątrzwspólnotowego nabycia. Ustawa przewiduje różne stawki w zależności od roli podmiotu w łańcuchu — dla producentów stawka wynosi 60% podstawy opodatkowania, a dla podmiotów sprzedających paliwa, które ich nie produkują, 50%.
Jak liczy się podatek?
Podstawa opodatkowania to nadwyżka przychodów nad kwotą wyliczoną na podstawie marży referencyjnej. Marża referencyjna jest ustalana na podstawie historycznej marży przedsiębiorcy za rok 2025, powiększonej o 20 procent i nie mniejszej niż 2 procent. Mechanizm ma wyodrębnić zyski przekraczające typową rentowność z działalności handlu i produkcji paliw.
Kiedy i o ile mogą spaść ceny na stacjach?
Minister finansów zapowiedział, że gotowe rozporządzenia zostaną podpisane w piątek, co według rządu pozwoli na obniżki cen już w nadchodzący weekend. Szacunkowa średnia redukcja to około 1,20–1,30 zł na litrze benzyny i oleju napędowego. Analitycy z biura Reflex prognozują, że po wdrożeniu rozwiązań cena benzyny może spaść poniżej 7 zł za litr, a oleju napędowego poniżej 8 zł.
Co z programem „Ceny Paliwa Niżej” i wpływami z podatku?
Rząd zapowiedział wznowienie lub kontynuację programu osłonowego „Ceny Paliwa Niżej”. Środki pozyskiwane z podatku mają być przeznaczone na finansowanie tego pakietu. W pracach legislacyjnych opozycja zgłaszała poprawki dotyczące m.in. obniżek VAT i akcyzy, a także zmian okresu obowiązywania ustawy, jednak senatorowie odrzucili te propozycje.
Jakie spory prawne i polityczne towarzyszą ustawie?
Prezydent skierował wcześniejszą wersję ustawy do Trybunału Konstytucyjnego argumentując ryzyko naruszenia zasady niedziałania prawa wstecz. Obecna publikacja po podpisie prezydenta została jednocześnie skierowana do kontroli następczej w TK. W debacie publicznej pojawiły się też zarzuty o polityczne motywacje legislacji oraz propozycje alternatywnych mechanizmów obniżek cen, które opozycja zgłaszała podczas prac w Sejmie i Senacie.
Ustawa wchodzi w życie po publikacji w Dzienniku Ustaw, a skutki finansowe i praktyczne dla cen na stacjach zależą od treści i terminu wydania towarzyszących rozporządzeń.
