Czwartek, 1 października Imieniny: Danuta, Remigiusz, Teresa
Teraz Czwartek, 1 października 2026
Aleksander Karol Waza
Fot. After Jakob Troschel / Karol Zinn · „Portrait of Prince Alexander Charles Vasa.” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znani z miasta

Aleksander Karol Waza — królewicz polski

• Julia Urbańska • 2 min czytania

Aleksander Karol Waza (ur. 14 listopada 1614 w Warszawie, zm. 19 listopada 1634 we wsi Wielkie koło Warszawy) był królewiczem, siódmym synem Zygmunta III Wazy i piątym dzieckiem z drugiego małżeństwa z Konstancją Habsburżanką. Uważano go za utalentowanego i przygotowywanego przez rodziców do możliwego objęcia tronu.

Dane podstawowe
Urodzenie14 listopada 1614, Warszawa
Zgon19 listopada 1634, folwark Wielkie (ok. 9 mil od Warszawy)
Rolakrólewicz polski
RodziceZygmunt III Waza i Konstancja Habsburżanka
Chrzest4 stycznia 1615, kościół Matki Bożej Łaskawej w Warszawie
Wykształceniekolegium jezuickie (siedem sztuk wyzwolonych)
Umiejętnościznajomość kilku języków, śpiew, malarstwo
Pochówek7 lutego 1635, Kraków

Aleksander Karol dorastał na dworze królewskim i odebrał staranne wykształcenie w kolegium jezuickim. Był znany z uzdolnień artystycznych i muzycznych oraz z łatwości zjednywania sobie ludzi.

Dzieciństwo i wykształcenie

Chrzest królewicza odbył się 4 stycznia 1615 roku w kościele Matki Bożej Łaskawej w Warszawie. Dorastał przy dworze królewskim, gdzie uczył się razem z rodzeństwem. W kolegium jezuickim przyswoił siedem sztuk wyzwolonych, a matka uczyła dzieci kilku języków — w tym niemieckiego, łaciny, hiszpańskiego, włoskiego i polskiego.

Młodość i przygotowanie do możliwego tronu

Rodzice przygotowywali go starannie do ewentualnego objęcia korony. Dyplomata Charles Ogier zanotował, że Zygmunt III rekomendował najmłodszego syna szlachcie jako osobę zdolną do panowania. Aleksander Karol malował wraz z ojcem i uczył się śpiewu pod opieką jezuity Szymona Berenta.

Po śmierci rodziców poparł wraz z rodzeństwem kandydaturę przyrodniego brata Władysława. Uczestniczył w pogrzebie Zygmunta III i królowej Konstancji oraz w koronacji Władysława IV w lutym 1633 roku.

Podróż do Włoch, zakażenie i śmierć

W lipcu 1633 roku wyruszył w podróż do Włoch w towarzystwie jezuity Szymona Berenta; we wrześniu dołączył do niego brat Jan Albert. Z Włoch wrócił w lipcu 1634 roku. Przygotowywał się do spodziewanej wyprawy przeciw Turkom i w październiku spotkał się we Lwowie z królewiczem Janem Kazimierzem.

W trakcie pobytu we Lwowie prawdopodobnie zaraził się od brata ospą. Zmarł 19 listopada 1634 roku w drodze do Warszawy w folwarku Wielkie. Albrycht Radziwiłł odnotował:

"Zmarł na ospę królewicz polski Aleksander Karol [...] z wielką stratą dla Polski, ale również całego świata chrześcijańskiego [...] opłakiwany był przez wszystkich."

Został pochowany 7 lutego 1635 w Krakowie.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Aleksander Karol Waza?
Urodził się 14 listopada 1614 roku w Warszawie.
Jakie otrzymał wykształcenie?
Kształcił się w kolegium jezuickim, gdzie uczył się siedmiu sztuk wyzwolonych; poznawał też kilka języków nauczanych przez matkę.
Czy podróżował za granicę?
Tak. W lipcu 1633 roku wyruszył do Włoch, skąd powrócił w lipcu 1634 roku.
Gdzie i kiedy został pochowany?
Został pochowany 7 lutego 1635 roku w Krakowie.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Julia Urbańska

Nazywam się Julia Urbańska i w redakcji bujnawarszawa.pl prowadzę sekcję Znani z miasta. Piszę o ludziach, którzy urodzili się, mieszkali albo pracowali w Warszawie: artystach, naukowcach, sportowcach i społecznikach.

Czytaj również