Piątek, 6 listopada Imieniny: Leonard, Feliks, Ziemowit
Teraz Piątek, 6 listopada 2026
Andrzej Ananicz
Fot. Marek Gawęcki · „Mgr A. Ananicz - tłumacz.” · licencja CC BY-SA 3.0 pl · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znani z miasta

Andrzej Ananicz — orientalista, dyplomata i urzędnik

• Julia Urbańska • 3 min czytania

Andrzej Ananicz był polskim orientalistą i dyplomatą, profesorem oraz urzędnikiem państwowym, który pełnił wysokie stanowiska w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i w Kancelarii Prezydenta RP.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoAndrzej Ananicz
Urodzenie21 marca 1951, Warszawa
Śmierć19 września 2017, Warszawa
Wykształcenie
UczelniaUniwersytet Warszawski
Specjalnośćturkologia, iranistyka (doktor nauk filologicznych, 1981)
Zawód
Roleorientalista, nauczyciel akademicki, urzędnik państwowy, dyplomata
Główne stanowiska
MSZPodsekretarz stanu (1992–1994), Sekretarz stanu (1997–2001)
Kancelaria PrezydentaPodsekretarz stanu, sekretarz stanu (1994–1995)
AmbasadorTurcja (2001–2004), Pakistan (2011–2015)
Agencja WywiaduSzef (2004–2005), p.o. szefa (2008)
InneDyrektor Akademii Dyplomatycznej PISM (2008–2011), główny doradca premiera (2008)
Umiejętności językowe
Językiangielski, turecki, perski, rosyjski, niemiecki, staroosmański

Andrzej Ananicz był wybitnym polskim orientalistą i dyplomatą, doktorem nauk filologicznych, znanym z działalności naukowej oraz z pełnienia kluczowych funkcji w polskiej dyplomacji i administracji państwowej.

Wykształcenie i działalność naukowa

W 1974 ukończył studia z turkologii na Uniwersytecie Warszawskim i studiował także iranistykę. W 1981 uzyskał stopień doktora nauk filologicznych ze specjalnością w zakresie iranistyki. Po studiach pozostał na Uniwersytecie Warszawskim jako pracownik naukowy — najpierw jako asystent, później jako adiunkt na Wydziale Orientalistycznym.

W 1982–1983 prowadził lektorat języka polskiego na Indiana University w Bloomington, a w 1989 był stypendystą Uniwersytetu Oksfordzkiego. W 1990 współinicjował powstanie Seminarium Problemów Narodowościowych Związku Radzieckiego i Europy Środkowej przy Instytucie Orientalistycznym UW, przekształconego później w Studium Europy Wschodniej, z którym związany był z przerwami do końca życia.

Kariera w dyplomacji i administracji państwowej

Po zaangażowaniu w życie opozycyjne był zatrudniony w Ministerstwie Spraw Zagranicznych od 1991 roku. Zajmował stanowiska w Departamencie Europy jako wicedyrektor i dyrektor, a następnie pełnił funkcję podsekretarza stanu w MSZ w latach 1992–1994. W 1992 przewodniczył zespołowi negocjacyjnemu ds. polsko-rosyjskiego traktatu o przyjaznej i dobrosąsiedzkiej współpracy.

W latach 1994–1995 pracował w Kancelarii Prezydenta RP na stanowiskach podsekretarza stanu i sekretarza stanu, był także współprzewodniczącym Komitetu Konsultacyjnego Prezydentów Polski i Ukrainy. Według Józefa Oleksego w 1995 był jednym z trzech kandydatów wskazanych przez prezydenta Lecha Wałęsę na stanowisko ministra spraw zagranicznych.

Po powrocie do MSZ w 1997 pełnił funkcję sekretarza stanu do 2001; w tym okresie uczestniczył w negocjacjach akcesyjnych Polski do Unii Europejskiej (1998–2001). Od października 2001 do sierpnia 2004 był ambasadorem RP w Turcji. W sierpniu 2004 objął stanowisko szefa Agencji Wywiadu, które pełnił do listopada 2005, a następnie był p.o. szefa tej agencji w 2008. W marcu 2008 został głównym doradcą premiera Donalda Tuska, a od września 2008 do 2011 kierował Akademią Dyplomatyczną PISM. W 2011 objął placówkę ambasadora RP w Pakistanie; misję zakończył 16 lipca 2015. 8 maja 2015 odniósł rany w katastrofie śmigłowca w Pakistanie.

Zaangażowanie publiczne, organizacje i odznaczenia

Był członkiem NSZZ "Solidarność" w latach 1980–1991. Współzakładał czasopismo "Obóz" w 1981 i pracował w jego redakcji do 1991. Angażował się także w działalność organizacji pozarządowych i fundacji — był wiceprezesem zarządu Fundacji "Instytut Lecha Wałęsy" (1996–2000) i należał do założycieli Stowarzyszenia Euro-Atlantyckiego (1994).

Otrzymał m.in. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1995), Krzyż Wielki Komandorski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (1999, Litwa) oraz Order Narodowy Zasługi (Francja).

Życie prywatne i pochówek

Był synem Antoniego i Sabiny Ananiczów. Miał dwóch synów. Zmarł w Warszawie 19 września 2017 i został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach — kwatera 2C/9/2.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Andrzej Ananicz?
Andrzej Ananicz urodził się 21 marca 1951 w Warszawie.
Jakie placówki dyplomatyczne reprezentował Polska?
Był ambasadorem RP w Turcji w latach 2001–2004 oraz w Pakistanie w latach 2011–2015.
Jakie stanowiska państwowe pełnił w Polsce?
Pełnił m.in. funkcje podsekretarza i sekretarza stanu w MSZ, pracował w Kancelarii Prezydenta RP, kierował Agencją Wywiadu i był doradcą premiera.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Otrzymał Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1995), Krzyż Wielki Komandorski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (1999, Litwa) oraz Order Narodowy Zasługi (Francja).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Julia Urbańska

Nazywam się Julia Urbańska i w redakcji bujnawarszawa.pl prowadzę sekcję Znani z miasta. Piszę o ludziach, którzy urodzili się, mieszkali albo pracowali w Warszawie: artystach, naukowcach, sportowcach i społecznikach.

Czytaj również