Darowizny między partnerami żyjącymi bez ślubu rozlicza się według zasad właściwych dla III grupy podatkowej. Kwota wolna dla tej grupy wynosi 5 733 zł. Jeżeli wartość nabycia przekroczy tę kwotę, obdarowany odpowiada za podatek od nadwyżki.
Co decyduje, czy przelew to darowizna?
Przelew sam w sobie nie przesądza o powstaniu obowiązku podatkowego. Darowizna to nieodpłatne przysporzenie majątkowe. Przelew opisany jako "dla ukochanej" nie musi oznaczać darowizny, jeśli pieniądze stanowią zwrot kosztów, udział w rachunkach lub spłatę wspólnych wydatków. Opisanie przelewu – na przykład "połowa czynszu – sierpień" lub "zwrot za zakupy" – ułatwia wykazanie rzeczywistego charakteru transakcji.
Jak liczyć limit 5 733 zł i jakie są stawki?
Do limitu 5 733 zł wlicza się wszystkie darowizny od tej samej osoby w okresie obejmującym rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, oraz pięć poprzednich lat. Po przekroczeniu tej kwoty obdarowany płaci podatek od nadwyżki. Dla nabywców z III grupy obowiązują stawki podatkowe wynoszące kolejno około 12%, 16% i 20%, w zależności od podstawy opodatkowania.
Jakie formalności i terminy mogą wystąpić?
Po przekroczeniu kwoty wolnej może zajść konieczność zgłoszenia nabycia do urzędu skarbowego. W publikacjach prawnych i poradnikach wymieniane są różne formularze: dla niektórych sytuacji podawany jest formularz SD-3, a w innych materiałach występuje formularz SD-Z2. W jednym ze źródeł wskazano, że deklarację SD-3 składa się w terminie jednego miesiąca od powstania obowiązku podatkowego. Infor.pl podaje termin sześciu miesięcy dla zgłoszenia określonych darowizn na formularzu SD-Z2. Notariusz jako płatnik pobiera podatek, gdy darowizna została dokonana w formie aktu notarialnego. Po doręczeniu decyzji o podatku urząd daje zwyczajowo 14 dni na jego zapłatę.
Jakie ryzyko nieskładania zgłoszenia?
Jeżeli darowizna nie zostanie zgłoszona, a urząd stwierdzi jej istnienie podczas kontroli, nadwyżka może zostać objęta wyższą, sankcyjną stawką — w publikacjach wskazywana jest stawka 20%. Interpretacje organów podatkowych oraz orzecznictwo potwierdzają, że konkubenci nie są równani z małżonkami dla potrzeb podatku od spadków i darowizn, co skutkuje zaliczeniem do III grupy podatkowej.
Gdzie rozstrzygane są wątpliwości?
Wątpliwości dotyczące kwalifikacji świadczenia jako darowizny rozstrzygane są przez urząd skarbowy lub, w indywidualnych przypadkach, przez organy podatkowe wydające interpretacje. Dokumentacja bankowa i opisy przelewów wpływają na ustalenie charakteru transakcji. W sytuacji spornej podstawą obliczenia podatku jest czysta wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.
Obowiązek podatkowy ciąży na obdarowanym i powstaje z chwilą spełnienia świadczenia albo złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego. Konkretny termin zgłoszenia i formularz zależą od formy darowizny.
