Od 1 września do 30 listopada 2026 roku obowiązują nowe wartości progów dorabiania ustalane na podstawie przeciętnego wynagrodzenia. ZUS opublikował je 20 sierpnia 2026 roku po ogłoszeniu przez GUS przeciętnej płacy za II kwartał, która wyniosła 9233,13 zł brutto. Dla świadczeniobiorców objętych ograniczeniami oznacza to niższe limity w porównaniu do okresu czerwiec–sierpień 2026.
Jakie są nowe progi i co one znaczą?
Od września obowiązują dwa podstawowe progi: 6463,20 zł brutto miesięcznie, odpowiadający 70% przeciętnego wynagrodzenia, oraz 12 003,10 zł brutto miesięcznie, odpowiadający 130% przeciętnego wynagrodzenia. Próg 70% wyznacza moment, od którego dodatkowy przychód może zmniejszyć wypłacane świadczenie. Próg 130% określa granicę, po przekroczeniu której ZUS może zawiesić wypłatę emerytury lub renty za dany okres.
W stosunku do poprzedniego kwartału pierwszy limit spadł z 6694,10 zł do 6463,20 zł, czyli o 230,90 zł. Drugi próg obniżono z 12 431,80 zł do 12 003,10 zł, czyli o 428,70 zł. Dla osób zarabiających kwoty bliskie tych granic zmiana może oznaczać, że bez żadnej zmiany umowy lub pensji przekroczą nowy limit.
Jak obliczane jest zmniejszenie świadczenia?
Jeżeli miesięczny przychód przekroczy 6463,20 zł, ale będzie niższy niż 12 003,10 zł, ZUS zmniejszy świadczenie o kwotę przekroczenia. Ustawodawca określił jednak maksymalne miesięczne obniżenia: 989,41 zł dla emerytur i rent z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 742,10 zł dla renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz 841,05 zł dla jednorazowej renty rodzinnej przysługującej jednej osobie. Przykład: przy przychodzie wyższym o 300 zł niż próg 70% świadczenie może zostać pomniejszone o tę kwotę, jeśli nie przekroczy ona limitu maksymalnego.
Kogo dotyczą ograniczenia?
Limity dotyczą przede wszystkim osób pobierających wcześniejsze emerytury oraz części rencistów, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego. W Polsce powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Osoby, które osiągnęły ten wiek i pobierają zwykłą emeryturę, co do zasady mogą dorabiać bez ograniczeń wynikających z progów 70% i 130%.
Wyjątki obejmują m.in. sytuacje, gdy ZUS podniósł świadczenie do kwoty emerytury minimalnej; od 1 marca 2026 roku minimalna emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. W takich przypadkach dodatkowy przychód może wpłynąć na dopłatę do minimum. Bez limitów dorabiają również niektóre renty wojskowe i wojenne oraz określone renty rodzinne.
Jak ZUS rozlicza przychody i jakie są obowiązki świadczeniobiorcy?
Świadczeniobiorca powinien poinformować ZUS o podjęciu pracy i przewidywanej wysokości przychodów. Do zgłoszenia można użyć formularza EROP. Do końca lutego następnego roku trzeba przekazać ZUS zaświadczenie płatnika składek albo własne oświadczenie o przychodach osiągniętych w poprzednim roku. Podstawą kontroli są dane od pracodawców, płatników składek oraz oświadczenia osób prowadzących działalność gospodarczą.
ZUS monitoruje wypłaty i może zastosować rozliczenie miesięczne albo roczne. Jeśli przychód nie został zgłoszony, ZUS może żądać zwrotu nienależnie pobranych świadczeń za okres do 3 lat wstecz. Jeżeli przychody były zgłoszone, ewentualny zwrot zwykle może dotyczyć jednego roku wstecz — ostateczna decyzja zależy od ustaleń organu i materiału dowodowego.
Kolejna aktualizacja progów nastąpi od grudnia 2026 roku.
