Czwartek, 24 września Imieniny: Gerard, Teodor, Gerarda
Teraz Czwartek, 24 września 2026
Jan Alcyato
Znani z miasta

Jan Alcyato — publicysta i działacz niepodległościowy

Julia Urbańska • 3 min czytania

Jan Alcyato był polskim publicystą i emigracyjnym działaczem politycznym. Uczestniczył w powstaniu listopadowym i należał do organizatorów przygotowań do powstania krakowskiego.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoJan Chrzciciel Antoni Alcyato
Data urodzenia15 stycznia 1809
Miejsce urodzeniaWarszawa
Data śmierci4 maja 1855
Miejsce śmierciBatignolles, Paryż
Edukacja i zawód
WykształcenieWydział Prawa i Administracji, Królewski Uniwersytet Warszawski (przerwane)
ZawódPublicysta, działacz polityczny
Działalność polityczna
PowstaniePowstanie listopadowe (ochotnik, 1. pułk ułanów, podporucznik)
OrganizacjeTowarzystwo Demokratyczne Polskie (1836–1846)
Wybrane publikacje
1838O stanie sprawy demokratycznej w Anglii
1850Rzecz o zrozumieniu stanu w Polsce. Kilka słów o wypadkach 1846

Jan Alcyato był publicystą i działaczem niepodległościowym, który w młodości przerwał studia prawnicze, by walczyć w powstaniu listopadowym. Po klęsce powstania pozostał na emigracji we Francji i uczestniczył w ruchach karbonariuszy oraz akcjach zbrojnych na kontynencie.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się 15 stycznia 1809 roku w Warszawie jako syn włoskiego szlachcica z Mediolanu i Polki, Marianny z Mleczków. Studiował na Wydziale Prawa i Administracji Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego, lecz przerwał naukę, aby zgłosić się jako ochotnik do powstania listopadowego.

W czasie powstania służył w 1. pułku ułanów i uzyskał stopień podporucznika. Po upadku powstania wyjechał do Francji, osiadł w Dijon i podjął studia z zakresu nauk moralnych oraz języków obcych.

Działalność niepodległościowa na emigracji

W Francji przystąpił do karbonariuszy i wziął udział w wyprawach frankfurckiej (1833) oraz sabaudzkiej (1834). W 1836 roku został członkiem Towarzystwa Demokratycznego Polskiego i działał w jego strukturach przez kolejne lata.

Jako emisariusz TDP przyjeżdżał do kraju — odwiedził Wielkopolskę, Galicję i Kraków w 1846 roku. Brał udział w przygotowaniach do powstania krakowskiego, lecz ostatecznie opowiedział się za odwołaniem wystąpień. Decyzja wiązała się z aresztowaniami spiskowców w Poznańskiem oraz wkroczeniem wojsk austriackich do Krakowa. 18 lutego 1846 roku wrócił do Francji.

Wykluczenie z TDP, życie w Londynie i publikacje

Po powrocie do emigracji Alcyato został oskarżony o zdradę i tchórzostwo. Sąd Bratni wydał wyrok wykluczający go z Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, co odsądziło go od aktywnego życia politycznego. Następnie wyjechał do Londynu.

W ostatnim okresie życia zajął się pracą naukową i publicystyczną. Do ważniejszych jego publikacji należą praca z 1838 roku O stanie sprawy demokratycznej w Anglii oraz tekst z 1850 roku Rzecz o zrozumieniu stanu w Polsce. Kilka słów o wypadkach 1846. Zmarł 4 maja 1855 roku w Batignolles w Paryżu. Został pochowany na Cmentarzu Montmartre.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Jan Alcyato?
Urodził się 15 stycznia 1809 roku w Warszawie.
W jakich walkach brał udział Alcyato?
Walczył w powstaniu listopadowym jako ochotnik w 1. pułku ułanów i osiągnął stopień podporucznika. Uczestniczył także w wyprawach frankfurckiej (1833) i sabaudzkiej (1834).
Jaką rolę pełnił w Towarzystwie Demokratycznym Polskim?
Był członkiem Towarzystwa Demokratycznego Polskiego w latach 1836–1846 i działał jako emisariusz, uczestnicząc w przygotowaniach do powstania krakowskiego.
Gdzie znajduje się grób Jana Alcyato?
Jan Alcyato został pochowany na Cmentarzu Montmartre w Paryżu.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Julia Urbańska

Nazywam się Julia Urbańska i w redakcji bujnawarszawa.pl prowadzę sekcję Znani z miasta. Piszę o ludziach, którzy urodzili się, mieszkali albo pracowali w Warszawie: artystach, naukowcach, sportowcach i społecznikach.

Czytaj również