Ogród Krasińskich to park założony w 1676 jako część zespołu pałacowo-ogrodowego rodziny Krasińskich. Znajduje się on w ścisłym centrum Warszawy, na obszarze Muranowa, i przez wieki zmieniał formę — z pierwotnego założenia barokowego przeszedł w krajobrazowy układ widoczny dziś w dużej mierze dzięki pracom z końca XIX wieku.
Historia
Park powstał dla wojewody płockiego Jana Dobrogosta Krasińskiego. Początkowo miał powierzchnię około 3,4 ha i był jednym z największych ogrodów w Warszawie do czasu powstania Ogrodu Saskiego. Państwo kupiło nieruchomość w 1765, a od 1 kwietnia 1768 park udostępniono publicznie.
W latach 1891–1895 główny ogrodnik Warszawy Franciszek Szanior przeprowadził prace, które nadały ogrodowi zachowany do dziś charakter krajobrazowy. Na zachodnich krańcach ogrodu doszło 29 listopada 1830 do zwycięskiej walki powstańców listopadowych z Pułkiem Wołyńskim; to miejsce oznacza dziś głaz pamiątkowy.
W czasie II wojny światowej teren parku leżał poza granicami warszawskiego getta; granica przebiegała od strony ulicy Świętojerskiej. W czasie powstania warszawskiego walczył tu batalion „Chrobry I”. Po wojnie obszar parku powiększono do 11,8 ha, włączając tereny sąsiadujące i niezabudowane po zniszczeniach wojennych. W 1965 ogród i brama od strony ul. Nalewki wpisano do rejestru zabytków.
Rewitalizacja i badania archeologiczne
W 2011 ogłoszono konkurs na rewitalizację ogrodu; prace koordynował stołeczny Zarząd Terenów Publicznych. W 2012 odnowiono zabytkową bramę, a pod koniec roku wycięto 337 drzew, co stanowiło około jednej trzeciej dotychczasowego drzewostanu. Decyzje te wywołały protesty mieszkańców, część naukowców i osoby publiczne krytykowały zakres wycinki ze względu na straty przyrodnicze i tempo zmian.
W północnej części parku przeprowadzono w latach 2013–2014 prace archeologiczne w poszukiwaniu archiwum Bundu. Nie odnaleziono archiwum, natrafiono za to na piwnice kamienic o przedwojennych numerach Świętojerska 38 i 40, kości ludzkie, przedmioty codziennego użytku oraz relikty warsztatów rzemieślniczych. Podczas prac odkryto także ceglane elementy uznane za pozostałości XIX-wiecznego pałacu Badenich; prasa ujawniła, że rewitalizacja była prowadzona bez uprzednich badań archeologicznych, które zalecały odpowiednie instytucje.
Co warto zobaczyć?
W zachodniej części parku zachowała się częściowo barokowa brama i fragment ogrodzenia. W obrębie ogrodu znajdują się staw ze sztuczną kaskadą, klomb ustawiony na osi pałacu oraz nowoczesny plac zabaw. Na północy parku odsłonięto w 1989 pomnik upamiętniający żołnierzy batalionu „Chrobry I”.
Od strony wschodniej do ogrodu przylega pałac Krasińskich, który jest obecnie własnością Biblioteki Narodowej. Po zachodniej stronie parku stoją budynek Arsenału Królewskiego z Państwowym Muzeum Archeologicznym i pomnik Bohaterów Walk pod Monte Cassino.
W parku rośnie kilka starszych drzew pochodzących z końca XIX wieku, m.in. miłorząb dwuklapowy, orzech czarny, leszczyna turecka i skrzydłorzech kaukaski. Dzięki obecności starych drzew i zarośli w okresie letnim gniazdowało tu 27–29 gatunków ptaków, podobna liczba gatunków zimowała, a pomnik Bohaterów Walk pod Monte Cassino odsłonięto w 1999.
Informacje praktyczne
- Adres: Gen. W. Andersa, 00-242 Warszawa — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: pn–nd 6:00–22:00
- Strona internetowa: zielona.um.warszawa.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (9 972 opinie)
